Waardering en respect: wat heeft je partner nodig?

Waardering in je relatie betekent dat je partner merkt dat je ziet wat hij of zij doet en wie hij of zij is. De meeste mensen hebben dat net zo hard nodig als genegenheid. Vaak wordt gezegd dat mannen vooral respect willen en vrouwen vooral liefde. Voor veel stellen zit daar iets in, maar iedereen heeft allebei nodig. De vraag is vooral in welke vorm het bij jouw partner aankomt.

Wat is het verschil tussen waardering en respect

Waardering gaat over wat iemand doet. Je bedankt voor het eten, je ziet dat de administratie is bijgewerkt, je merkt op dat de ander vroeg opstond voor de kinderen. Respect gaat over wie iemand is. Je neemt de mening van je partner serieus, je praat niet neerbuigend en je maakt de ander niet klein waar anderen bij zijn. Een relatie kan vol liefde zitten en toch tekortschieten op een van de twee.

Wat hebben veel mannen en veel vrouwen nodig

Veel mannen voelen zich geliefd als ze merken dat hun inzet telt en dat hun partner vertrouwen heeft in wat ze kunnen. Een opmerking als 'laat maar, ik doe het zelf wel' komt dan harder aan dan bedoeld. Veel vrouwen voelen zich gewaardeerd als hun partner aandacht heeft, meedenkt en laat merken dat hij aan haar denkt. Een dag zonder één persoonlijke vraag voelt dan als onzichtbaar zijn.

Dit is een grove lijn. Er zijn veel vrouwen voor wie erkenning van hun werk het zwaarst weegt en veel mannen die vooral warmte missen. Vraag het dus na. 'Wanneer voel jij je door mij gewaardeerd?' levert vaak een verrassend antwoord op.

Hoe laat je waardering in je relatie merken

• Bedank voor gewone dingen. 'Fijn dat je de boodschappen hebt gedaan.'
• Wees concreet. 'Ik vond het knap hoe je dat gesprek met je moeder aanpakte' zegt meer dan 'je bent lief'.
• Zeg iets goeds over je partner waar anderen bij zijn.
• Vraag om een mening en doe er iets mee.
• Laat een taak los als je die hebt overgedragen, ook als het anders gaat dan jij zou doen.
• Raak elkaar even aan in het voorbijgaan. Een hand op een schouder is ook een vorm van zien.

Kies één of twee dingen die bij jou passen en houd ze een paar weken vol. Waardering die af en toe komt, valt minder op dan waardering die een gewoonte is geworden.

Waarom tellen kleine momenten zo zwaar

Relatieonderzoeker John Gottman zag dat stabiele stellen tijdens een conflict ongeveer vijf positieve momenten hebben tegenover één negatief moment. Denk aan een knikje, een grapje, een aanraking of de zin 'daar heb je een punt'. Het gaat dus niet om grote gebaren. Het gaat om een stroom van kleine signalen waaruit blijkt dat je de ander nog steeds als bondgenoot ziet, ook als je het oneens bent.

Hij beschrijft ook vier gedragingen die een relatie ondermijnen: kritiek, minachting, defensiviteit en stonewalling. Minachting is het tegenovergestelde van respect. Spot, sarcasme en met je ogen rollen zeggen: ik sta boven jou. Wie dat bij zichzelf herkent, kan beginnen met één ding weglaten.

Wat doe je als je je zelf niet gewaardeerd voelt

Wachten tot je partner het vanzelf ziet, werkt zelden. Zeg het concreet en zonder verwijt. 'Ik heb deze week elke avond gekookt. Ik zou het fijn vinden als je dat ziet.' Dat voelt misschien als vragen om een compliment, maar je geeft je partner vooral informatie. Veel mensen denken dat hun waardering duidelijk is, terwijl ze haar nooit uitspreken.

Begin ondertussen zelf met geven. Waardering werkt vaak aanstekelijk, al is dat geen garantie. Komt er structureel niets terug, of word je gekleineerd en uitgescholden, dan is er meer aan de hand dan een verschil in behoeften. Voel je je onveilig of gecontroleerd? Veilig Thuis is gratis en dag en nacht bereikbaar op 0800-2000.